Historia Kliniki

Do rozwoju leczenia żywieniowego w Polsce w ogromnym stopniu przyczyniło się powołanie, z inicjatywy prof. Bruna Szczygła i jego współpracowników w 1986 roku Sekcji Żywienia Pozajelitowego i Dojelitowe Polskiego Towarzystwa Lekarskiego mająca swoją siedzibę w Katedrze i Klinice Chirurgii Gastroenterologicznej. Wśród Członków - Założycieli byli również: prof. Janusz Książyk, prof. Marek Pertkiewicz i dr Teresa Korta. Sekcja ta w 1998 roku została przekształcona w Polskie Towarzystwo Żywienia Pozajelitowego i Dojelitowego (POLSPEN). Prezesem Zarządu Głównego  kadencji 1998 – 2002 był prof. B. Szczygieł. W latach 2002 – 2010, przez kolejne 2 kadencje funkcję Prezesa sprawował prof. M. Pertkiewicz. Działalność polegała na aktywności leczniczej, a także organizacji kursów, szkoleń i wykładów o tematyce leczenia żywieniowego. Regularnie zjazdy naukowe pozwoliły na prezentacje osiągnięć w dziedzinie leczenia żywieniowego przez wiele ośrodków z Polski i z zagranicy. Organizowano także, we współpracy z CMKP kursy dotyczące żywienia pozajelitowego i dojelitowego w chirurgii.
Prof. Szczygieł był Kierownikiem Kierownika Katedry i III Kliniki Chirurgicznej, która w związku z powołaniem Instytutu Chirurgii została w 1974 r. przemianowana na Katedrę i Klinikę Chirurgii Gastroenterologicznej, a w roku 1997 na Katedrę i Klinikę Chirurgii Gastroenterologicznej i Żywienia.
Praca Kliniki skupiła się nie tylko na chirurgicznej pomocy chorych, ale w znaczącym stopniu także na ich problemach żywieniowych. Powołany został tzw. zespół żywieniowy do którego należeli: prof. Bruno Szczygieł, prof. Marek Pertkiewicz, dr n. med. Włodzimierz Cebulski, dr n. med. Waldemar Pawłowski, dr hab. n. med. Maciej Słodkowski, lek. med. Andrzej Kos, dr Krystyna Majewska, anestezjolog dr n. med. Teresa Korta oraz chirurg prof. Krzysztof Zieniewicz z Katedry i Klinki Chirurgii Ogólnej i Chorób Wątroby.
Opieką żywieniową obejmowano pacjentów po rozległych operacjach, powikłaniami pooperacyjnymi, chorobami zapalnymi jelit. Prowadzono również żywienie pozajelitowe w warunkach domowych. Pacjentami opiekował się prof. Marek Pertkiewicz – członek założyciel Europejskiego Towarzystwa Żywienia Pozajelitowego i Dojelitowego (ESPEN).
Pierwszą pacjentką żywioną pozajelitowo w warunkach domowych była wyniszczona chora cierpiąca na chorobę Leśniowskiego - Crohna. Próbę żywienia podjęto w 1983 roku.
Do 2000 roku leczeniem żywieniowym w warunkach domowych w Klinice objętych było 152 pacjentów. Przez długi był to jedyny ośrodek w kraju w zakresie żywienia pozajelitowego. Prof. Pertkiewicz opracował i wdrożył bezpieczny model żywienia pozajelitowego.
W 1994 r. przez PZWL został wydany podręcznik Żywienie pozajelitowe i dojelitowe w chirurgii. Jego redaktorem był prof. Bruno Szczygieł, a współautorami większości rozdziałów pracownicy Kliniki – prof. Marek Pertkiewicz, prof. Włodzimierz Cebulski i dr Krystyna Majewska. Autorzy w 1995 roku otrzymali zespołową nagrodę naukową I stopnia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej.
Na wniosek Dziekana Wydziału Nauki o Zdrowiu WUM 10 stycznia 2005 roku w SP Szpitalu Klinicznym im. Prof. W. Orłowskiego CMKP przy ul. Czerniakowskiej 231 powołano Samodzielną Pracownie Żywienia Klinicznego Jej kierownikiem został prof. Marek Pertkiewicz. Pracownia przejęła pacjentów żywionych wcześniej w Klinice Chirurgii Gastroenterologicznej i Żywienia.  Później, w 2006 roku Pracownia została przekształcona w Klinikę Chirurgii Ogólnej i Żywienia Klinicznego. Przez długie lata działalności uzyskała status ważnego ośrodka leczenia żywieniowego w Polsce. Z chwila powołania Samodzielnej Pracowni siedziba Zarządu Głównego PTŻPiD została przeniesiona z Zakładu Anestezjologii przy ul. Banacha 1a do Samodzielnej Pracowni Żywienia Klinicznego, kierowanej przez Prezesa PTŻPiD M. Pertkiewicza.
Prof. Pertkiewicz prowadził kompleksową terapię żywieniową pacjentów po rozległych operacjach jelit oraz z powikłaniami pooperacyjnymi przewodu pokarmowego. W Klinice prowadzone były liczne badania naukowe. Prof. Pertkiewicz dowodził istotności leczenia żywieniowego, a także znaczącego zmniejszenia kosztów hospitalizacji podczas jego stosowania. Opracował m.in. zasady leczenia przetok przewodu pokarmowego na materiale 212 pacjentów. Na zjazdach i w licznych publikacjach przedstawiał dane wielu badań własnych, a także wyniki z piśmiennictwa i na ich podstawie opracowywane wytyczne podaży żywienia pacjentom.
Prowadzone były liczne kursy edukacyjne: prof. Pertkiewicz razem ze swoim zespołem: dr Ławińskim, dr Kaczanowską, dr Majewską i dr Omidim starali się przekazywać lekarzom istotność leczenia żywieniowego i zasady prowadzenia pacjentów, którzy go potrzebują. Ich celem było wdrażanie żywienia klinicznego do codziennej praktyki szpitalnej.
Po śmierci prof. Marka Pertkiewicza kierownictwo nad Kliniką przejął dr hab. n. med. Jacek Sobocki, który kontynuuje działalność i pracę prof. Pertkiewicza.

 

 

Bibliografia:
1.Niedożywienie związane z chorobą, pod red. B Szczygła, PZWL Warszawa 2012, (54-55)
2.Dzieje I Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie, pod red. Marka Krawczyka, rozdz. I. W. Krasnodębski, G. Lech, B. Szczygieł Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej, Gastroenterologicznej i Żywienia, Czelej, Lublin 2007-2008